زمینه و هدف: در بررسی توصیفی، جنبه های گوناگون توصیف بعنوان بخش حائز اهمیت و عنصر اصلی و چشم اندازی وسیع مورد توجه قرار میگیرد تا توصیف در قالب سازه ای کارآمد و تحلیلی جهت بررسی و واکاوی در متون ادبی از جمله داستان و رمان به کار رود. توصیف شناسان بر این باورند که شناخت و درک بسیاری از شیوه ها و شگردهای زیبایی یک متن و ویژگیهای آن، در گروِ بررسی شیوه های توصیفی و چگونگی کاربرد آن در متن است. در گذشته عنصر توصیف بعنوان عنصری فرعی و ایستا در روایت مورد توجه قرار میگرفت اما امروزه در علم توصیف شناسی، این عنصر حائز اهمیت بسیاری است. هدف اصلی این پژوهش و زمینۀ مطالعاتی آن بررسی پویایی عنصر توصیف در متن دو داستان تنگسیر و بوف کور از چوبک و هدایت میباشد. روش مطالعه: شیوۀ مطالعه در این مقاله کتابخانه ای و بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی براساس متن دو داستان تنگسیر و بوف کور از جهت گزاره های توصیفی است. یافته ها: گزاره های توصیفی در ساختار و محتوای دو داستان توسط چوبک و هدایت بصورت هنرمندانه و در خدمت روایت داستان مورد استفاده قرار گرفته است و عناصر توصیفی در این دو داستان را میتوان از نوع پویا دانست. نتیجه گیری: در تنگسیر اثر چوبک و بوف کور از هدایت، توصیفات ساختاری کوتاه، مفصل، بلند، صریح، ضمنی، پنهان و توصیفات محتوایی با کارکرد ادبی، کنایی، اساطیری و زیبایی شناسی مورد استفاده قرار گرفته اند.

طبقه بندی نویسنده ای ایرانی در یک مکتب ادبی امری رایج نزد منتقدین است. صادق چوبک اغلب با برچسب ناتورالیست معرفی می شود، زیرا بین آثار او و آثارنویسندگان ناتورالیست شباهت هایی وجود دارد. این شباهت ها عبارتند از: به کارگیری شخصیتهایی از طبقات پست جامعه، موضوعاتی چون فقر و فساد و زبان گفتاری. حال این سوال مطرح می شود که آیا هر نویسنده ای با داشتن چنین ویژگیهایی ناتورالیست می باشد. در ضمن گروه کوچکتری از منتقدین چوبک را نویسنده ای نوآور می پندارند. هدف این مقاله انجام مطالعه ای است تطبیقی میان امیل زولا به عنوان نظریه پرداز و بنیانگزار ناتورالیسم و صادق چوبک در چارچوبی کاملا محدود با انتخاب رمانهای لاسوموآر، نانا و ژرمینال از رمان نویس فرانسوی و رمانهای تنگسیر و سنگ صبور و داستان کوتاه انتری که لوطیش مرده بود از نویسنده ایرانی. این تحقیق به دنبال یافتن شباهت ها و تفاوت های دو نویسنده در آثار گزیده شده و در زمینه های شخصیت ها، مضامین و سبک می باشد و به ما نشان می دهد که چوبک به ظاهر ناتورالیست به سبب دارا بودن برخی از ویژگیها نوآور باقی می ماند و استفاده از بر چسب ناتورالیست برای معرفی وی کافی نیست. او از ناتورالیسم فراتر می رود.

ادبیّات داستانی، گونه ای از ادبیّات است که معمولاً در قالب رمان، داستان، داستان کوتاه و داستانک روایت می شود. در این نوع، استفاده از خلّاقیت و تخیّل، بر واقعیت برتری دارد. بخش بزرگی از ادبیّات داستانی معاصر در ایران، بر فرهنگ عامیانه بنیاد گرفته است. این نوع ادبیّات که از دوره ی مشروطه شکل گرفت، نمونه ی مناسبی برای آشنایی با شخصیت های تیپیک و تأثیرگذار در جامعه است. یکی از مهم ترین این تیپ ها، لوطی ها هستند که هم در داستان هایی که در این زمینه ها نوشته شده است نقش پررنگی داشتند و هم در جامعه، نقش اجتماعی خاصّی داشتند و مورد احترام بیشتر مردم بودند. در این پژوهش که هدف اصلی آن نمایاندن فرهنگ لوطی گری در داستان نویسی معاصر است، به بررسی نقش لوطی ها در برخی از داستان های صادق هدایت و صادق چوبک پرداخته ایم و نقش این تیپ شخصیتی را در داستان های مورد نظر و میزان تأثیرپذیری نویسندگان از آن ها را با درنظر گرفتن دوره ی زمانی و شرایط اجتماعی زمان نگارش داستان، بررسی کرده ایم. نتایج نشان می دهند، نه تنها فرهنگ لوطی گری در داستان معاصر نقش پررنگی دارد؛ که نوع زندگی و ویژگی های شخصیتیِ لوطی ها در ساخت و پرداخت عنصر شخصیت در داستان هایی چون داش آکل، کفترباز و عنتری که لوطیش مرده بود، بیشترین نقش را داشته است.

 این نوشته کوتاه نشانه تلاشی اندک است برای اشارت به لزوم انجام کارسترگ به منظور معرفی گزیده آثار ادب فارسی به دو صورت زبانی فارسی و انگلیسی، با این امید که به همت اشخاص متبحر در زبانهای فارسی و انگلیسی آثار ممتاز نظم و نثر فارسی به زبان انگلیسی ترجمه شود تا مردم دیگر کشورهای جهان با میراث غنی ادب فارسی آشنا شوند. اگر این مهم صورت پذیرد می توان امیدوار بود که در آغاز هزاره سوم کاری بس مهم و متن در جهت فراهم ساختن زمینه های همفکری و همدلی در میان ملل و امم جهان از گذار ادبیات به عمل آمده است. می دانیم که نیاز به تعامل زبانی و تعاملی فکری که در عبارت«جامعه مدنی» تحقق می یابد به عهد باستان می رسد و نیز می دانیم که انسان امروزین از برکت علم و فن آوری سر به آسمان می ساید و رسیده «به جایی که بجز خدا نبیند» اما آوخ همین انسان مفخر زمان، به لحاظ دور ماندن از قافله اخلاق نیک انسانی گاهی از غایت آزمندی و جاه طلبی آنچنان بی رحم و درنده خو می گردد که به خاطر تنگی مجال می گوییم «عرش کبریا به لرزه در می آید» به باور نگارنده، اگر بتوان روح پلید انسان گمراه را تطهیر کرد چاره در استفاده از اکسیر هنر است به راهی که از لحاظ عاطفی منقلب گردد. از مشاهده خوی زشت خویش در آیینه روشن هنر به انتباه رسد و مترنم به این پیام زیبای سعدی «بنی آدم اعضای یکدیگرند»، طرحی نو افکند...  

«توصیف» یکی از ویژگی های اصلی و جدانشدنی هر داستان است. در میان نویسندگان معاصر، افرادی همچون صادق هدایت نویسنده و پژوهشگر ایرانی و ساموئل بکت نویسنده و نمایش نامه نویس ایرلندی از ابزار بلاغی «توصیف» برای فضاسازی مناسب به صورت ویژه استفاده کرده اند. هدف نویسندگان در این مقاله، بررسی نقش «توصیف» در خلق فضای پوچی حاکم بر داستان های مالون می میرد اثر بکت و زنده به گور اثر هدایت است. نوع پژوهش حاضر توصیفی- تحلیلی و شیوۀ گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای و فیش برداری است. مطالب مورد تحلیل نشان می دهد که بکت و هدایت برخلاف نویسندگان کلاسیک قصد دارند با استفاده از «توصیف»، جهان را پست تر از آنچه هست نشان دهند و فضای داستان ها را یأس آلود مجسّم کنند. آن ها برای این منظور از نقش های مقعرسازی توصیف، روایی، هومریک یا حماسی و میمتیک یا تقلیدی بهره جسته اند.

صادق هدایت از مهم ترین چهره های جریان روشنفکری غربگرا در ایران سده بیستم و از مشهورترین داستان نویسان ایرانی به سبک مدرن است. در میان آثار متعدد او، نگارش های تاریخی دارای جایگاهی قابل توجه هستند و مهم تر از آن، نگرش های تاریخی این نگارنده که انگیزه و مایه نگارش بسیاری از آثار وی بوده است. این پژوهش کوشیده است تا ضمن ارائه تحلیلی از آثار دارای ارزش تاریخ نگارانه این نویسنده، درک تاریخ نگارانه و نگرش های تاریخی هدایت را مورد بازشناسی قرار دهد و درصدد یافتن پاسخ این پرسش ها است که تاریخ چه جایگاهی در آثار هدایت دارد؟ و مهم ترین مؤلفه ها در نگرش های تاریخی ایشان چیست؟ لذا این آثار در سه قالب اصلی درام های تاریخی و با مضمون سرخوردگی باستانی ایرانیان مقهور در برابر حملات غیر ایرانیان، تصحیح و برگردان متون تاریخی پهلوی از دوران ساسانی و آثاری با مضمون مردم شناسانه دسته بندی می شوند. شناخت تحلیلی این آثار که با روش توصیفی-تحلیلی و مطالعه مفهومی آثار ادبی وی فراهم آمده است، نشان می دهد که نگرش ملی گرایانه ناسیونالیستی، باستان گرایی و زرتشتی گرایی تاریخی و دشمنی نژادگرایانه با عناصر غیر ایرانی، عمده ترین مؤلفه های نگرش های تاریخی هدایت را تشکیل می دهند.

مقدمه: کنترل آلودگی های میکروبی یکی از مهم ترین راه های پیشگیری از انتشار بیماری های عفونی در امکان عمومی به خصوص در بیمارستان ها می باشد. در این مطالعه، هدف بررسی وجود انواع استافیلیکوک، باکتری های هتروتروفیک و نهایتا 71 نوع از میکروارگانیسم های خانواده آنتروباکتریاسه همچون اشرشیاکلی و کلبسیلا می باشد که به عنوان شاخص هایی از تنوع میکروبی در هوا و سطوح موجود در بیمارستان از جمله درها و دیوارهای بخش های مختلف بیمارستان می باشند. همچنین بررسی امکان انتقال میکروب ها از طریق سیستم تهویه (هواساز) نیز از دیگر اهداف این مطالعه می باشد.روش ها: بررسی میکروبی در این مطالعه به دو بخش بررسی کیفیت میکروبی هوا و کیفیت میکروبی سطوح مختلف موجود در بیمارستان تقسیم بندی می گردد. برای بررسی هوا با کمک یک مکنده قوی (پمپ وکیوم)، هوا را از روی یک صافی میلی پور با قطر سوراخ های کمتر از 0.3 میکرون عبور داده شد تا میکروب های موجود در هوا پس از تغلیظ بر روی این صافی اندازه گیری شوند. جهت بررسی سطوح نیز با کمک ابزار مناسب (سوآپ) از سطوح نمونه برداری و به محیط کشت انتقال داده شد. در این مطالعه از کشت بشقابی برای شمارش باکتری های هتروتروفیک استفاده گردید. همچنین دو شاخص اشرشیاکلی و کلبسیلا نیز با کمک روش کشت تخمیر چند لوله ای مورد بررسی قرار گرفتند. برای شناسایی خانواده آنتروباکتریاسه نیز از کیت آزمون ای استفاده گردید.یافته ها: در میان شاخص های مختلف انتخاب شده، هوای بیمارستان عاری از اشرشیاکلی بود. میکروارگانیسم های موجود در هوای بیمارستان نیز شامل استافیلوکوکوس شلی فری، استافیلوکوکوس هایکوز و کلبسیلا پنومونیه بودند. همچنین شمارش باکتری های هتروتروفیک نشان می دهند که تعداد آن ها در هوای بیمارستان فراوان است.نتیجه گیری: با توجه به سنجش میکروب ها قبل و بعد از (فیلترهای) سیستم تهویه هوا (هواساز) مشخص شد، این سیستم (فیلترهای هواساز موجود در بیمارستان) کارایی کافی در حذف میکروارگانیسم ها را ندارد. بررسی سطوح همچون درها، دیوارها و ... وجود شاخص های ذکر شده در بیمارستان را نشان می دهد.

صادق هدایت، شاخص ترین نویسنده ادبیات سیاه در عرصه داستان نویسی معاصر ایران است که آثارش بر پایه یاس و نا امیدی بسیار شکل گرفته است. هدف از این نوشتار، شناسایی زمینه ها و عواملی است که به سیاه نویسی وی منجر شده است.در این مقاله، نخست از نشانه های نا امیدی در احوال و آثار صادق هدایت بحث شده و آنگاه زمینه های موجد یاس در وجود هدایت و در تار و پود آثارش با رویکردهای تاریخی، جامعه شناسانه و روانشناسانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و تاکیده شده است که یاس گرایی هدایت علاوه بر اینکه در خصوصیات روحی و ویژگیهای شخصیتی او ریشه داشت؛ معلول اوضاع و احوال سیاسی و اجتماعی دوران و وضع خانوادگی او و همچنین محصول جریانهای فکری - ادبی رایج در نیمه اول قرن بیستم بود. مجموعه اوضاع فرهنگی، سیاسی و اجتماعی خاص عصر هدایت در کنار ویژگیهای فردی و خانوادگی، او را با تناقضها و دوگانگیهای فکری و رفتاری روبه رو کرد و زمینه ساز گرایش او به سمت تردید و یاس شد.

ادبیات سخنان امام جعفر صادق (ع) در آکنده از اسرار بلاغت و قوت بیان است که در قالب موضوعات اجتماعی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و فلسفی تجلی یافته است. در این مقاله ضمن بررسی ادبیات شیعی و نگاهی به ویژگی ادبیات در عصر صادقین، بارزترین ویژگی های اندیشه ادبی امام صادق (ع) مورد بررسی قرار گرفته است و سعی شده احادیث امام (ع)، دعاها، مناظرات و گفتگوهای خطابی آن حضرت به عنوان یک عمل ادبی ازنظر شکل و مضمون بررسی شود و معیارهای فصاحت و بلاغت از دیدگاه امام (ع) تبیین گردد. در ادامه ضمن مطالعه جایگاه شعر در نزد امام (ع) و اهمیت ادبیات متعهد از نگاه ایشان، نمونه هایی از شعرهای حضرت نیز آورده شده و مورد تحلیل قرار گرفته است. در نهایت می توان گفت که ادبیات در دانشگاه بزرگ جعفری جایگاه ویژه ای داشته، به طوری که امام (ع) علاوه بر به کارگیری جنبه های بلاغت در سخنان خود و سرودن شعر، از تشویق شاعران نیز به سرودن شعرهای متعهد غافل نبودند، تا جایی که شاعران تحت تاثیرسخنان امام (ع) قرار می گرفتند.

بخش قابل توجهی از شاخصهای سبک اگزیستانس« مرگ، رنج، ترس وگناه » در آثار صادق چوبک تبلور یافته است. این نویسنده میکوشد تا زشتیها وفساد ونابرابریهای موجود اجتماع را در برابر چشم خوانندگان به تصویر بکشد، علاوه بر آن پیامدهای این بی عدالتی را نیز به تصویر بکشد. در اینجا سوال اصلی پژوهش مطرح میشود که مهمترین شاخصهای سبک اگزیستانس در داستانهای «سنگ صبور، انتری که لوطیش مرده بود و آتما سگ من چگونه نمود یافته است؟ فلسفه اگزیستانس تحلیل خود از سرنوشت بشر رابر سه استنباط بنیادی استوار ساخت و سه نشانه هستی برای آن در نظر گرفت. هدف این مقاله روشنگری سه اصل اگزیستانس (استحسانی، اخلاقی وایمانی) در آثار صادق چوبک است. نتایج تحقیق حاکی از تا ثیر جهانبینی چوبک از تحلیلهای فیلسوفان است. صادق چوبک به عنوان نویسنده اجتماعی، شناخت درستی از جامعه، دردها ومشکلات اساسی آن دارد. داستانهای این نویسنده سراسر پراز مضامینی چون « مرگ، رنج، ترس وگناه »است که این امرخود از مهمترین دغدغه های اگزیستانسها است. در تحلیل شخصیت داستانهای « سنگ صبور و آتما سگ من» به این نتیجه رسیدیم که اکثر این شخصیتها از مر حله اگزیستانس استحسانی واخلاقی بالاتر نمیروند، وبه مرحله اگزیستانس ایمانی نایل نمیگردند. در مقابل در داستان انتری که لوطیش مرده بود، انتر داستان مرحله اگزیستانس ایمانی را تجربه میکند.